آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری
به استناد مواد (۸۵)، (۸۶) و (۹۱) قانون کار جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری که به منظور صیانت از نیروی انسانی در یکصد و نود و پنجمین جلسه شورای عالی حفاظت فنی مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۳۱ بازنگری و توسط آن شورا پیشنهاد شده است، به شرح زیر تصویب میشود.
«آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری»
فصل اول- کلیات و تعاریف
ماده ۱- هدف و دامنه کاربرد: این آیین نامه به استناد مواد (۱۳)، (۸۵)، (۸۶) و (۹۱) قانون کار جمهوری اسلامی ایران با هدف صیانت از نیروی انسانی و منابع مادی کشور، به منظور شناسایی و ساماندهی پیمانکاران و کاهش حوادث ناشی از کار در کارگاههای مشمول قانون کار تدوین میشود. این آیین نامه برای تمامی کارفرمایانی که مطابق با ماده (۱۳) قانون کار نسبت به انعقاد قرارداد با پیمانکار اقدام نموده و نیز پیمانکارانی که دارای پیمان فعال میباشند؛ لازم الاجرا است.
ماده ۲- تعاریف: در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل به کار میروند:
۱. کارفرما/مقاطعه دهنده: شخص حقیقی یا حقوقی است که اجرای عملیات موضوع پیمان را براساس اسناد و مدارک پیمان به پیمانکار واگذار مینماید، در ضمن نمایندگان ایشان در حکم کارفرما میباشند.
۲. پیمانکار/مقاطعه کار: شخص حقیقی یا حقوقی صلاحیت دار است که بر اساس اسناد و مدارک پیمان، مسئولیت اجرای عملیات پیمان را به عهده میگیرد. شرکتهای دارای رتبه مشاور از سازمان برنامه و بودجه کشور به عنوان پیمانکار محسوب نمی شوند.
۳. پیمانکار اصلی: شخص حقیقی یا حقوقی صلاحیتداری است که بر اساس اسناد و مدارک پیمان به عنوان مجری اصلی موضوع پیمان شناخته میشود.
۴. پیمانکار فرعی: شخص حقیقی یا حقوقی صلاحیتداری است که پیمانکار اصلی با وی برای انجام بخشی از امور، قرارداد منعقد نموده و پیمانکار فرعی ملزم به اجرای تعهدات بر اساس اسناد و مدارک موضوع پیمان میباشد.
۵. قرارداد/ پیمان: سندی است مکتوب فی مابین کارفرما با پیمانکار اصلی یا پیمانکار اصلی با پیمانکاران فرعی یا فی مابین پیمانکاران فرعی با یکدیگر که بیان کننده تعهدات و التزام طرفین قرارداد در موضوع پیمان آنان است. در قرارداد پیمانکاری مواردی از قبیل مشخصات طرفین قرارداد، موضوع، مبلغ، مدت پیمان، تعهدات و اختیارات کارفرما و پیمانکار و فسخ یا خاتمه پیمان مشخص میشود.
۶. صاحب کار: شخصی است حقیقی یا حقوقی که مالک یا نماینده قانونی مالک کارگاه بوده و انجام امور کامل یک پیمان/ قرارداد را به یک پیمانکار/ مقاطعه کار واگذار نماید. در حالتی که یک یا چند نوع از عملیات یا فعالیت کارگاه به یک یا چند پیمانکار/ مقاطعه کار محول گردد، در این حالت مطابق تعریف بند اول، شخص کارفرما یا مقاطعه دهنده نامیده میشود. همچنین در صورتی که شخص رأساً یک یا تعدادی کارگر را در کارگاه متعلق به خود بر طبق ماده (۲) قانون کار به کارگمارد، کارفرما محسوب میشود.
۷. سامانه: سامانه اخذ اطلاعات پیمانکاران سراسر کشور که توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه شده و کلیه فرآیندهای اجرایی این آیین نامه صرفاً از طریق آن انجام میگیرد.
۸. اداره کل استان: منظور اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان است که وفق مقررات این آیین نامه، وظیفه نظارت بر پیمانکاران/ مقاطعه کاران فعال در سطح استان را دارند.
۹. مجری آموزشی ذیصلاح: شخص حقوقی است که منطبق با آییننامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان مصوب شورای عالی حفاظت فنی، گواهی احراز صلاحیت برگزاری آموزش ایمنی کار را از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار اخذ مینماید.
فصل دوم- مقررات
وظایف کارفرمایان/مقاطعه دهند گان- پیمانکاران/مقاطعه کاران
ماده ۳- مطابق ماده (۱۳) قانون کار کارفرما/ مقاطعه دهنده مکلف است قرارداد خود را با پیمانکار/مقاطعه کار به نحوی منعقد نماید که در آن، پیمانکار/ مقاطعه کار متعهد شود که تمامی مقررات قانون کار و آیین نامههای حفاظت فنی و بهداشت کار مصوب شورای عالی حفاظت فنی را در مورد کارگران خود اعمال نماید.
ماده ۴- کارفرمایان/ مقاطعه دهندگان مکلفند مشخصات پیمانکاران/ مقاطعه کاران و موضوع پیمان فعال خود را در سامانه ، حداکثر طی یک هفته پس از عقد قرارداد پیمان درج نمایند.
ماده ۵- پیمانکاران/ مقاطعه کارانی که دارای پیمان فعال میباشند مکلفند اطلاعات و مشخصات مورد نیاز را در سامانه (پیوست شماره یک)، حداکثر طی یک ماه پس از عقد قرارداد درج نمایند.
تبصره- پیمانکار/مقاطعه کار موظف است در صورت عقد پیمان/ قرارداد جدید نیز، نسبت به ثبت اطلاعات خود در سامانه اقدام نماید.
ماده ۶- کارفرما/ مقاطعه دهنده مکلف است با توجه به قوانین و آیین نامههای موجود، مفاد قرارداد فی مابین و ابلاغیههای صادره از سوی بازرسان کار، بر عملکرد ایمنی کلیه پیمانکاران/ مقاطعه کاران خود نظارت نماید.
تبصره- کارفرما/ مقاطعه دهنده مکلف است تمهیدات لازم در محیطهای کاری را قبل از اعطای پیمان/قرارداد در نظر گرفته و ساختارهای مورد نیاز را فراهم نماید.
ماده ۷- پیمانکاران/ مقاطعه کاران اصلی و فرعی مکلفند کلیه قوانین و مقررات، آیین نامه ها و دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشت کار را در مدت زمان انجام کار و محدوده عملیات پیمان رعایت نمایند. مقاطعه دهنده اصلی نیز مکلف به نظارت بر این فرآیند است.
ماده ۸- کلیه مسئولیت ها و تعهدات طرفین پیمان در مورد ایمنی باید صراحتاً در متن قرارداد لحاظ و امکانات و منابع مورد نیاز برای انجام اقدامات کنترلی و پیشگیرانه مرتبط با ایمنی حسب مورد توسط طرفین تأمین گردد.
ماده ۹- در هنگام عقد قرارداد لازم است هزینههای مربوط به امور ایمنی در قرارداد لحاظ نموده و پیمانکار/ مقاطعه کار از ابتدای قرارداد با نظارت کارفرما/ مقاطعه دهنده موظف به اجرای آن میباشد.
ماده ۱۰- کارفرما/ مقاطعهدهنده باید نظارت لازم برای اخذ گواهینامه آموزشهای مورد نیاز در زمینههای ایمنی از طریق مراجع صلاحیتدار به کارگران تحت پوشش پیمانکاران/ مقاطعه کاران اصلی و فرعی را با توجه به نوع فعالیت، مطابق با آیین نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان بعمل آورد.
تبصره ۱- آموزش ایمنی کارفرمایان، حداقل برای مدیرعامل یا یکی از اعضای هیئت مدیره پیمانکار/ مقاطعه کار (برای پیمانکاران دارای شخصیت حقوقی) و برای شخص پیمانکار (دارای شخصیت حقیقی) الزامی میباشد.
تبصره ۲- با توجه به نوع و میزان مخاطرات محیط کار، کارگران تحت پوشش پیمانکاران/ مقاطعه کاران باید دورههای آموزش تخصصی اعلامی از سوی معاونت روابط کار را از طریق مجریان ذیصلاح طی نمایند.
تبصره ۳- آموزش عمومی، تخصصی و بازآموزی کارگران تحت پوشش پیمانکار/ مقاطعه کار، با فرجه زمانی حداکثر ۶ ماه (شش ماه)، از زمان شروع پیمان، متناسب با نوع فعالیت و شرایط کار برای آن دسته از کارگران و پیمانکارانی که دورههای آموزشی مورد نظر را طی نکرده اند؛ الزامی است.
تبصره ۴- در خصوص پیمانهای با مدت زمان کمتر از ۶ ماه (شش ماه)، پیمانکار (مقاطعه کار)، ملزم به اجرای آموزش عمومی و تخصصی کارگران تحت پوشش در مدت زمان پیمان میباشد.
ماده ۱۱- هرگاه صاحب کار اجرای کلیه عملیات پیمان را از ابتدا تا پایان کار به یک پیمانکار/مقاطعه کار محول نماید، پیمانکار/ مقاطعه کار مسئول اجرای کلیه مقررات مرتبط با حفاظت فنی و ایمنی در کارگاه خواهد بود.
ماده ۱۲- هرگاه پیمانکار/ مقاطعهکار اصلی با موافقت مقاطعه دهنده، اجرای قسمتهای مختلف عملیات پیمان را مطابق مفاد قراردادی به پیمانکار/ مقاطعهکار یا پیمانکاران/ مقاطعه کاران فرعی دیگر محول نماید، هر پیمانکار/ مقاطعه کار فرعی در محدوده پیمان خود مسئول اجرای کلیه مقررات مرتبط بوده و پیمانکار/ مقاطعه کار اصلی مسئول نظارت و ایجاد هماهنگی بین آن ها خواهد بود.
ماده ۱۳- پیمانکار/ مقاطعهکار ملزم است در صورت وقوع حوادث، با هماهنگی مقاطعه دهنده، نسبت به اعلام و ثبت در سامانه حوادث ناشی از کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اقدام نماید.
ماده ۱۴- پیمانکار/ مقاطعهکار موظف است مستندات لازم در خصوص مدیریت ریسک ایمنی محیط کار پیمان خود مطابق با آیین نامه مصوب شورای عالی حفاظت فنی در پروژههای فعال خود را تهیه، ثبت و بایگانی نموده و در زمان بازرسی به بازرس کار ارائه نماید.
ماده ۱۵- پیمانکار/ مقاطعهکار موظف است تجهیزات و لوازم ایمنی متناسب با نوع کار را تهیه نماید و در اختیار کارگران قرار دهد.
ماده ۱۶- کارفرما/ مقاطعهدهنده و پیمانکار/ مقاطعه کار موظفند اقدامات لازم در خصوص اجرای ماده ۸۷ قانون کار را حسب مورد بعمل آورند.
ماده ۱۷- پیمانکار/ مقاطعهکار باید وفق آیین نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار نسبت به معرفی مسئول حفاظت فنی اقدام نماید.
ماده ۱۸- در صورتـی که اقدام لازم از سوی کارفـرمایان/ مقاطعـه دهنـدگان و پیمانکاران/ مقاطعه کاران نسبت به معرفی و ثبت اطلاعات مربوط به پیمانکاران/ مقاطعه کاران در سامانه بعمل نیاید، حسب مورد مشمول مقررات فصل یازدهم قانون کار خواهند شد.
نظارت و بازرسی
ماده ۱۹- انجام نظارت و بازرسی از پروژههای فعال پیمانکاران از جنبه رعایت آیین نامه ها و دستورالعملهای حفاظت فنی مصوب شورای عالی حفاظت فنی پس از ثبت نهایی اطلاعات و شروع فعالیت پیمانکاران/ مقاطعه کاران برای راستی آزمایی مدارک و مستندات پیمان/قرارداد از سوی اداره کار محل انجام خواهد شد؛
تبصره- در صورت عدم انجام مدیریت ریسک ایمنی محیط کار و کلیه موضوعات مرتبط با آیین نامههای حفاظت و بهداشت کار، صدور ابلاغیه به پیمانکار/ مقاطعه کار و نیز کارفرما/ مقاطعه دهنده با فرجه زمانی از سوی اداره کار محل انجام میپذیرد.
ماده ۲۰- بررسی مستندات پروندههای الکترونیکی ثبت شده در سامانه با توجه به پیمانهای فعال در سطح کشور بر اساس خوداظهاری پیمانکار و ارجاع آن به اداره کار محل مربوطه بر اساس موقعیت مکانی پیمانهای فعال در کشور انجام میپذیرد.
تبصره- فرآیند و شیوه ارجاع مستندات الکترونیکی به اداره کار محل پروژه در پیوست شماره دو آیین نامه لحاظ میشود.
ماده ۲۱- اداره کل بازرسی کار بر مبنای گزارشات و ارزیابی عملکرد ایمنی پیمانکاران/ مقاطعه کاران و شاخصهای تدوینی همچون وجود ساختار سازمانی و تشکیلات ایمنی از جمله وجود کمیتههای حفاظت و بهداشت کار، نرخ حوادث ناشی از کار، سرانه آموزش ایمنی، مستندات ارزیابی ریسک، تعداد پیمانهای فعال و عوامل موثر در ارتقای فرهنگ ایمنی، میتواند نسبت به تهیه فهرست پیمانکاران برتر در حوزه ایمنی و معرفی آنان از طریق سامانه اقدام نماید.
این آیین نامه مشتمل بر ۲۱ ماده و ۸ تبصره و دو پیوست به استناد مواد (۸۵) و (۸۶) قانون کار جمهوری اسلامی ایران در یکصد و نود و پنجمین جلسه شورای عالی حفاظت فنی در تاریخ ۱۴۰۴/۰۴/۳۱ تدوین و در تاریخ ۱۴۰۴/۰۷/۰۹ به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده است و جایگزین آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری مصوب ۱۳۸۹/۰۳/۰۵ و دستورالعمل اجرایی موضوع ماده (۲) آن آیین نامه، مصوب ۱۳۹۷/۰۷/۲۱، میشود.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس شورای عالی حفاظت فنی- احمد میدری
پیوستهای آیین نامه
پیوست شماره یک : اطلاعات مورد نیاز پیمانکار برای ثبت در سامانه
۱- نام شخص حقیقی/ حقوقی پیمانکار؛
۲- شماره شناسنامه و کد ملی پیمانکار؛
۳- شماره و تاریخ ثبت و شناسه ملی شرکت (حقوقی)؛
۴- کد کارگاه بیمه شده (دفتر مرکزی) ویژه اشخاص حقوقی؛
۵- نشانی پستی معتبر دفتر مرکزی پیمانکار؛
تبصره ۱: در صورتی که اشخاص حقیقی فاقد دفتر کار باشند، الزاماً باید نشانی محل سکونت خود را ارائه نمایند؛
تبصره ۲: پیمانکار/ مقاطعه کار موظف است هنگام ثبت نام، نشانی دفتر مرکزی (محل استان ثبت شرکت) را در سامانه مربوطه وارد نمایند و در صورتی که پیمانکار/ مقاطعه کار حقوقی دارای شعبات مختلف در شهرهای سراسر کشور باشد؛ صرفاً نشانی دفتر مرکزی (محل استان ثبت شرکت) را ثبت نماید؛
۶- تلفن ثابت، همراه، دورنگار و پست الکترونیکی پیمانکار؛
۷- زمینه فعالیت پیمانکار؛
۸- تصویر گواهی تائید صلاحیت حرفه ای پیمانکاری از مراجع صلاحیتدار؛
۹- تصویر قرارداد/ پیمان؛
۱۰- آگهی تاسیس شرکت، اساسنامه شرکت و آگهی آخرین تغییرات شرکت (برای اشخاص حقوقی)؛
۱۱- لیست بیمه کارگران شاغل در پروژه فعال؛
۱۲- معرفی مسئول حفاظت فنی بر اساس ماده (۲) آیین نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار؛
۱۳- در صورت وجود، تصویر گواهی آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان در رشته مربوطه وفق مفاد آیین نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان و نیز ارزیابی ریسک و اقدامات مرتبط با ایمنی در کلیه پیمانهای فعال.
پیوست شماره دو: فرآیند و برنامه زمان بندی و اجرای آیین نامه ایمنی
امور پیمانکاری بر اساس توالی زمانی وظایف
مرحله ۱: پیش از عقد قرارداد و بلافاصله پس از آن
شروع فرآیند
کارفرما/مقاطعه دهنده:
اقدام: تمهیدات لازم در محیطهای کاری را قبل از اعطای پیمان/قرارداد در نظر گرفته و ساختارهای مورد نیاز را فراهم مینماید.
اقدام: هزینههای مربوط به امور ایمنی را در متن قرارداد لحاظ نموده و پیمانکار/ مقاطعه کار از ابتدا با نظارت کارفرما موظف به اجرای آن میباشد.
اقدام: قرارداد خود را با پیمانکار/ مقاطعه کار به نحوی منعقد مینماید که در آن پیمانکار متعهد گردد که تمامی مقررات قانون کار و آیین نامههای مربوط به این قانون را در مورد کارگران خود اعمال نماید.
اقدام: مشخصات پیمانکاران/ مقاطعه کاران و موضوع پیمان فعال خود را در سامانه، حداکثر طی یک هفته پس از عقد قرارداد پیمان درج نمایند.
پیمانکار/مقاطعه کار:
اقدام: اطلاعات و مشخصات مورد نیاز را در سامانه حداکثر طی یک ماه پس از عقد قرارداد درج مینماید.
توجه: در صورت عقد پیمان/قرارداد جدید نیز، پیمانکار موظف است نسبت به ثبت اطلاعات خود در سامانه اقدام نماید.
اقدام: از ابتدای قرارداد با نظارت کارفرما/ مقاطعه دهنده، پیمانکار/ مقاطعه کار موظف به اجرای هزینههای مربوط به امور ایمنی است.
اقدام: باید وفق آیین نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار نسبت به معرفی مسئول حفاظت فنی اقدام نماید. (در صورتی که کارگاه مشمول آیین نامه حفاظت فنی و بهداشت کار باشد).
مرحله ۲: در طول اجرای پروژه
کارفرما/ مقاطعه دهنده:
اقدام: با توجه به قوانین و آیین نامههای موجود، مفاد قرارداد و ابلاغیههای صادره از سوی بازرسان کار، بر عملکرد ایمنی کلیه پیمانکاران/مقاطعه کاران خود نظارت مینماید.
اقدام: نظارت لازم برای اخذ گواهینامه آموزشهای مورد نیاز در زمینههای ایمنی را از طریق مراجع صلاحیت دار به کارگران تحت پوشش پیمانکاران اصلی و فرعی، با توجه به نوع فعالیت، مطابق با آیین نامه ایمنی آموزش کارفرمایان، کارگران و کارآموزان به عمل آورد.
تصمیم: آیا پیمان با مدت زمان کمتر از ۶ ماه است؟
اگر بله:
اقدام(پیمانکار/ مقاطعه کار): پیمانکار ملزم به اجرای آموزش عمومی و تخصصی کارگران تحت پوشش در مدت زمان پیمان میباشد.
اگر خیر (پیمان ۶ ماه (شش ماه)، یا بیشتر است):
اقدام (پیمانکار/ مقاطعه کار): آموزش عمومی، تخصصی و بازآموزی کارگران تحت پوشش و نیز خود پیمانکار، با فرجه زمانی حداکثر ۶ ماه (شش ماه)، از زمان شروع پیمان، متناسب با نوع فعالیت و شرایط کار برای آن دسته از کارگران و پیمانکارانی که دورههای آموزشی مورد نظر را طی نکرده اند، الزامی است.
اقدام (پیمانکار/ مقاطعه کار): (آموزش ایمنی کارفرمایان، حداقل برای مدیرعامل یا یکی از اعضای هیئت مدیره پیمانکار/ مقاطعه کار (برای پیمانکاران دارای شخصیت حقوقی) و برای شخص پیمانکار (دارای شخصیت حقیقی) الزامی میباشد.)
پیمانکار/ مقاطعه کار (اصلی و فرعی):
اقدام: کلیه قوانین و مقررات، آیین نامه ها و دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشتی کار را در مدت زمان انجام کار و محدوده عملیات پیمان رعایت نمایند.
اقدام: مستندات لازم در خصوص مدیریت ریسک ایمنی (شامل شناسایی، ارزیابی، کنترل و بازنگری) را تهیه، ثبت و بایگانی نموده و در زمان بازرسی به بازرس کار ارائه نماید.
اقدام: تجهیزات و لوازم ایمنی متناسب با نوع کار را تهیه نماید و در اختیار کارگران قرار دهد.
اقدام (مشترک با کارفرما): اقدامات لازم در خصوص اجرای ماده ۸۷ قانون کار را حسب مورد به عمل آورند.
تصمیم: آیا صاحب کار، اجرای کلیه عملیات پیمان را کلاً به یک پیمانکار محول نموده است؟
اگر بله:
اقدام (پیمانکار/مقاطعه کار): مسئول اجرای کلیه مقررات مرتبط با حفاظت فنی و ایمنی در کارگاه خواهد بود.
اگر خیر (پیمانکار اصلی با موافقت مقاطعه دهنده، قسمت هایی را به پیمانکاران فرعی محول کرده است):
اقدام (پیمانکار اصلی): مسئول نظارت و ایجاد هماهنگی بین پیمانکاران فرعی خواهد بود.
اقدام (پیمانکار فرعی): در محدوده پیمان خود مسئول اجرای کلیه مقررات مرتبط خواهد بود.
مرحله ۳: نظارت و بازرسی
پیمانکار/ مقاطعه کار:
اقدام: در صورت وقوع حوادث، با هماهنگی مقاطعه دهنده، نسبت به اعلام و ثبت در سامانه حوادث ناشی از کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اقدام نماید.
کارفرما/مقاطعه دهنده:
اقدام: با پیمانکار برای اعلام و ثبت حوادث هماهنگی میکند.
اداره کل استان:
اقدام: بررسی پروندههای مستندات الکترونیکی ثبت شده در سامانه و ارجاع آن به بازرس کار شهرستان مربوطه بر اساس موقعیت مکانی پیمانهای فعال در کشور.
بازرس کار اداره کار استان:
اقدام: انجام نظارت و بازرسی از پروژههای فعال پیمانکاران از جنبه رعایت آیین نامه ها و دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشت کار پس از ثبت نهایی اطلاعات و راستی آزمایی مدارک و مستندات پیمان/قرارداد.
تصمیم: آیا عدم انجام شناسایی خطرات، ارزیابی ریسک، تدوین برنامه مدیریت ایمنی محیط کار، آموزش ها، درخواست فهرست تجهیزات حفاظت فنی و کلیه موضوعات مرتبط با آیین نامههای حفاظت و بهداشت کار مصوب شورای عالی حفاظت فنی مشاهده شده است؟
اگر بله:
اقدام: صدور ابلاغیه به پیمانکار/ مقاطعه کار و نیز کارفرما/ مقاطعه دهنده، برای انجام وظایف.
اگر خیر:
(ادامه فرآیند نظارت معمول)
مرحله ۴: ضمانت اجرا و بهبود مستمر
اداره کل بازرسی کار:
اقدام: نظارت و رسیدگی به گزارشات مرتبط با موضوع این آیین نامه و گزارشات واصله.
تصمیم: آیا اقدام لازم از سوی کارفرمایان/مقاطعه دهندگان و پیمانکاران/مقاطعه کاران نسبت به معرفی و ثبت اطلاعات مربوط به پیمانکاران/مقاطعه کاران در سامانه به عمل نیامده است؟
اگر بله:
اقدام: حسب مورد مشمول مقررات فصل یازدهم قانون کار خواهند شد.
اقدام: بر مبنای گزارشات و ارزیابی عملکرد ایمنی پیمانکاران و شاخصهای تدوینی (مانند ساختار ایمنی، نرخ حوادث ناشی از کار، سرانه آموزش، ارزیابی ریسک، کمیته حفاظت و بهداشت کار، عوامل موثر در ارتقاء فرهنگ ایمنی)، میتواند نسبت به تهیه فهرست پیمانکاران برتر در حوزه ایمنی و معرفی آنان از طریق سامانه اقدام نماید.
معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی- پروانه رضائی بختیاری
کاربرد انواع گاز سنج گازسنجهای پرتابل (Portable Gas Detectors)
/0 دیدگاه /در آئین نامه و کتابخانه, ایمنی, بهداشت, حوزه ایمنی, حوزه بهداشت حرفه ای, مقالات /توسط وحید فرحبخشتوسط فرد حمل میشوند و برای کار در فضاهای بسته یا نقاط پرخطر طراحی شدهاند.
قابلیت هشدار سریع در صورت کاهش اکسیژن یا وجود گازهای سمی مانند CO و H₂S.
کاربرد: ورود به مخازن، تونلها، معادن و عملیات تعمیراتی.
گازسنجهای ثابت (Fixed Gas Detectors):
بهصورت دائمی در محیط نصب میشوند و پایش ۲۴ ساعته انجام میدهند.
مناسب برای واحدهای فرآیندی نفت، گاز، پتروشیمی و کارخانجات بزرگ.
قابلیت اتصال به سیستمهای هشدار مرکزی و قطع اضطراری تجهیزات.
گازسنج تکگازه (Single Gas Detectors):
تنها یک نوع گاز خاص را اندازهگیری میکنند.
مثال: گازسنج CO برای پایش مونوکسیدکربن در کارگاههای صنعتی یا پارکینگها.
گازسنج چندگازه (Multi-Gas Detectors):
قابلیت اندازهگیری همزمان چند گاز (O₂، CO، H₂S، CH₄ و غیره).
پرکاربردترین نوع در صنایع نفت و گاز و عملیات امداد و نجات.
فناوریهای سنسور در گازسنجها
الکتروشیمیایی (Electrochemical): برای گازهای سمی مانند CO و H₂S؛ بر اساس واکنش شیمیایی جریان الکتریکی تولید میشود.
کاتالیستی (Catalytic Bead): برای گازهای قابل اشتعال مانند متان؛ تغییر مقاومت الکتریکی در اثر احتراق جزئی.
مادون قرمز (Infrared – IR): برای گازهای هیدروکربنی و CO₂؛ مقاوم در برابر مسمومیت سنسور و مناسب محیطهای خورنده.
PID (Photoionization Detector): برای ترکیبات آلی فرار (VOCها)؛ با استفاده از اشعه UV مولکولها یونیزه میشوند.
نیمهرسانا (Semiconductor): ارزانتر ولی حساسیت کمتر؛ بیشتر در کاربردهای عمومی.
کاربردهای گازسنج در صنایع
نفت و گاز و پتروشیمی: پایش نشت متان، پروپان، H₂S و CO؛ جلوگیری از انفجار و مسمومیت.
معادن: کنترل غلظت متان و کمبود اکسیژن در تونلها.
تصفیهخانهها و فاضلاب: پایش H₂S و CH₄ در محیطهای بسته.
آزمایشگاهها و صنایع شیمیایی: تشخیص VOCها و گازهای خورنده.
حملونقل و پارکینگها: کنترل CO ناشی از احتراق ناقص خودروها.
نکات کلیدی از دید کارشناس ایمنی
کالیبراسیون دورهای با گازهای استاندارد برای دقت اندازهگیری الزامی است.
انتخاب محل نصب بر اساس وزن گاز (گازهای سبک در ارتفاع بالا، سنگین در پایین).
آموزش کارکنان در استفاده صحیح از گازسنجها و واکنش به هشدارها.
استانداردها و گواهینامهها مانند ATEX، IECEx و SIL باید در انتخاب دستگاه لحاظ شوند.
یکپارچهسازی با سیستمهای HSE-MS برای مدیریت ریسک و واکنش اضطراری.
✅ جمعبندی: گازسنجها خط دفاعی اول در برابر خطرات گازی هستند. از دید کارشناس ایمنی، انتخاب صحیح نوع دستگاه، توجه به فناوری سنسور، کالیبراسیون منظم و آموزش کارکنان، عوامل حیاتی در کاهش ریسکهای شغلی و تضمین سلامت نیروی کار محسوب میشوند.
کالیبراسیون دورهای با گازهای استاندارد برای دقت اندازهگیری الزامی است.
استانداردها: دستگاه باید دارای گواهیهای ایمنی مانند ATEX و IECEx باشد.
آموزش کارکنان در استفاده صحیح و واکنش به هشدارها ضروری است.
بهداشت و ایمنی پرستاران
/0 دیدگاه /در آئین نامه و کتابخانه, ایمنی, بهداشت, حوزه ایمنی, حوزه بهداشت حرفه ای /توسط وحید فرحبخشاهمیت ایمنی و بهداشت حرفهای در پرستاری
محیط بیمارستانی پرخطر: پرستاران در تماس مستقیم با بیماران، داروها، مواد ضدعفونیکننده و تجهیزات پزشکی هستند که احتمال بروز بیماریهای عفونی، آسیبهای جسمی و مشکلات روانی را افزایش میدهد.
سلامت نیروی کار: حفظ سلامت پرستاران نه تنها برای خود آنان حیاتی است، بلکه کیفیت مراقبت از بیماران را نیز تضمین میکند.
قوانین و مقررات: طبق قانون کار و آییننامههای وزارت بهداشت، نظارت بر ایمنی و بهداشت حرفهای در بیمارستانها الزامی است.
مخاطرات شغلی پرستاران
عوامل عفونی: تماس با خون، ترشحات بدن و بیماران مبتلا به بیماریهای واگیر.
عوامل شیمیایی: مواجهه با داروهای بیهوشکننده، ضدعفونیکنندهها و مواد شیمیایی استریلکننده.
عوامل فیزیکی: سوختگی ناشی از وسایل الکتریکی معیوب، تماس با سطوح داغ یا پرتوهای یونساز.
عوامل ارگونومیک: بلند کردن بیماران، کار طولانیمدت در وضعیت ایستاده یا خمیده که منجر به آسیبهای اسکلتی-عضلانی میشود.
عوامل روانی: فشار کاری بالا، شیفتهای طولانی و مواجهه با شرایط بحرانی که میتواند منجر به استرس و فرسودگی شغلی شود.
راهکارهای پیشگیری و کنترل
آموزش مستمر: برگزاری دورههای آموزشی ایمنی و بهداشت برای پرستاران و سایر کارکنان.
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE): ماسک، دستکش، عینک ایمنی و لباس محافظ.
معاینات سلامت شغلی: انجام معاینات دورهای برای شناسایی زودهنگام بیماریها و مشکلات جسمی.
مدیریت بحران و حوادث: تشکیل کمیتههای حفاظت فنی و بهداشت حرفهای در بیمارستانها برای بررسی و کنترل حوادث.
استانداردهای بینالمللی: پیادهسازی سیستمهای مدیریت ایمنی مانند ISO 45001 و HSE-MS برای ارتقای سطح ایمنی و کاهش خطرات.
جمعبندی
پرستاری یکی از مشاغل پرخطر در حوزه سلامت است که نیازمند توجه ویژه به ایمنی و بهداشت حرفهای میباشد. اجرای برنامههای جامع شامل آموزش، نظارت، استفاده از تجهیزات حفاظتی و رعایت استانداردهای بینالمللی میتواند سلامت پرستاران را تضمین کرده و کیفیت خدمات درمانی را ارتقا دهد.
Untitled_20
/0 دیدگاه /در Personal /توسط AdminZaxHH34لینک پیشخوان
خدمت
تدوین HSE PLAN
/0 دیدگاه /در Personal, آئین نامه و کتابخانه, حوزه ایمنی /توسط AdminZaxHH34خدمات تخصصی HSE
ایمنی • بهداشت • محیط زیست
تدوین حرفهای HSE Plan
ارائه طرحهای ایمنی و بهداشت مطابق با آخرین استانداردهای ملی و بینالمللی برای پروژههای عمرانی و صنعتی.
تاییدیه سریع از کارفرما
رعایت الزامات وزارت کار
تحویل در کمترین زمان
جهت مشاوره و سفارش تماس بگیرید
۰۹۱۴۹۱۲۲۸۲۴
تماس مستقیم
کیفیت و ایمنی، اولویت ماست
آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری ۱۴۰۴
/0 دیدگاه /در Personal, آئین نامه و کتابخانه, اخبار, ایمنی, حوزه ایمنی /توسط AdminZaxHH34آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری
به استناد مواد (۸۵)، (۸۶) و (۹۱) قانون کار جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری که به منظور صیانت از نیروی انسانی در یکصد و نود و پنجمین جلسه شورای عالی حفاظت فنی مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۳۱ بازنگری و توسط آن شورا پیشنهاد شده است، به شرح زیر تصویب میشود.
«آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری»
فصل اول- کلیات و تعاریف
ماده ۱- هدف و دامنه کاربرد: این آیین نامه به استناد مواد (۱۳)، (۸۵)، (۸۶) و (۹۱) قانون کار جمهوری اسلامی ایران با هدف صیانت از نیروی انسانی و منابع مادی کشور، به منظور شناسایی و ساماندهی پیمانکاران و کاهش حوادث ناشی از کار در کارگاههای مشمول قانون کار تدوین میشود. این آیین نامه برای تمامی کارفرمایانی که مطابق با ماده (۱۳) قانون کار نسبت به انعقاد قرارداد با پیمانکار اقدام نموده و نیز پیمانکارانی که دارای پیمان فعال میباشند؛ لازم الاجرا است.
ماده ۲- تعاریف: در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل به کار میروند:
۱. کارفرما/مقاطعه دهنده: شخص حقیقی یا حقوقی است که اجرای عملیات موضوع پیمان را براساس اسناد و مدارک پیمان به پیمانکار واگذار مینماید، در ضمن نمایندگان ایشان در حکم کارفرما میباشند.
۲. پیمانکار/مقاطعه کار: شخص حقیقی یا حقوقی صلاحیت دار است که بر اساس اسناد و مدارک پیمان، مسئولیت اجرای عملیات پیمان را به عهده میگیرد. شرکتهای دارای رتبه مشاور از سازمان برنامه و بودجه کشور به عنوان پیمانکار محسوب نمی شوند.
۳. پیمانکار اصلی: شخص حقیقی یا حقوقی صلاحیتداری است که بر اساس اسناد و مدارک پیمان به عنوان مجری اصلی موضوع پیمان شناخته میشود.
۴. پیمانکار فرعی: شخص حقیقی یا حقوقی صلاحیتداری است که پیمانکار اصلی با وی برای انجام بخشی از امور، قرارداد منعقد نموده و پیمانکار فرعی ملزم به اجرای تعهدات بر اساس اسناد و مدارک موضوع پیمان میباشد.
۵. قرارداد/ پیمان: سندی است مکتوب فی مابین کارفرما با پیمانکار اصلی یا پیمانکار اصلی با پیمانکاران فرعی یا فی مابین پیمانکاران فرعی با یکدیگر که بیان کننده تعهدات و التزام طرفین قرارداد در موضوع پیمان آنان است. در قرارداد پیمانکاری مواردی از قبیل مشخصات طرفین قرارداد، موضوع، مبلغ، مدت پیمان، تعهدات و اختیارات کارفرما و پیمانکار و فسخ یا خاتمه پیمان مشخص میشود.
۶. صاحب کار: شخصی است حقیقی یا حقوقی که مالک یا نماینده قانونی مالک کارگاه بوده و انجام امور کامل یک پیمان/ قرارداد را به یک پیمانکار/ مقاطعه کار واگذار نماید. در حالتی که یک یا چند نوع از عملیات یا فعالیت کارگاه به یک یا چند پیمانکار/ مقاطعه کار محول گردد، در این حالت مطابق تعریف بند اول، شخص کارفرما یا مقاطعه دهنده نامیده میشود. همچنین در صورتی که شخص رأساً یک یا تعدادی کارگر را در کارگاه متعلق به خود بر طبق ماده (۲) قانون کار به کارگمارد، کارفرما محسوب میشود.
۷. سامانه: سامانه اخذ اطلاعات پیمانکاران سراسر کشور که توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه شده و کلیه فرآیندهای اجرایی این آیین نامه صرفاً از طریق آن انجام میگیرد.
۸. اداره کل استان: منظور اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان است که وفق مقررات این آیین نامه، وظیفه نظارت بر پیمانکاران/ مقاطعه کاران فعال در سطح استان را دارند.
۹. مجری آموزشی ذیصلاح: شخص حقوقی است که منطبق با آییننامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان مصوب شورای عالی حفاظت فنی، گواهی احراز صلاحیت برگزاری آموزش ایمنی کار را از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار اخذ مینماید.
فصل دوم- مقررات
وظایف کارفرمایان/مقاطعه دهند گان- پیمانکاران/مقاطعه کاران
ماده ۳- مطابق ماده (۱۳) قانون کار کارفرما/ مقاطعه دهنده مکلف است قرارداد خود را با پیمانکار/مقاطعه کار به نحوی منعقد نماید که در آن، پیمانکار/ مقاطعه کار متعهد شود که تمامی مقررات قانون کار و آیین نامههای حفاظت فنی و بهداشت کار مصوب شورای عالی حفاظت فنی را در مورد کارگران خود اعمال نماید.
ماده ۴- کارفرمایان/ مقاطعه دهندگان مکلفند مشخصات پیمانکاران/ مقاطعه کاران و موضوع پیمان فعال خود را در سامانه ، حداکثر طی یک هفته پس از عقد قرارداد پیمان درج نمایند.
ماده ۵- پیمانکاران/ مقاطعه کارانی که دارای پیمان فعال میباشند مکلفند اطلاعات و مشخصات مورد نیاز را در سامانه (پیوست شماره یک)، حداکثر طی یک ماه پس از عقد قرارداد درج نمایند.
تبصره- پیمانکار/مقاطعه کار موظف است در صورت عقد پیمان/ قرارداد جدید نیز، نسبت به ثبت اطلاعات خود در سامانه اقدام نماید.
ماده ۶- کارفرما/ مقاطعه دهنده مکلف است با توجه به قوانین و آیین نامههای موجود، مفاد قرارداد فی مابین و ابلاغیههای صادره از سوی بازرسان کار، بر عملکرد ایمنی کلیه پیمانکاران/ مقاطعه کاران خود نظارت نماید.
تبصره- کارفرما/ مقاطعه دهنده مکلف است تمهیدات لازم در محیطهای کاری را قبل از اعطای پیمان/قرارداد در نظر گرفته و ساختارهای مورد نیاز را فراهم نماید.
ماده ۷- پیمانکاران/ مقاطعه کاران اصلی و فرعی مکلفند کلیه قوانین و مقررات، آیین نامه ها و دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشت کار را در مدت زمان انجام کار و محدوده عملیات پیمان رعایت نمایند. مقاطعه دهنده اصلی نیز مکلف به نظارت بر این فرآیند است.
ماده ۸- کلیه مسئولیت ها و تعهدات طرفین پیمان در مورد ایمنی باید صراحتاً در متن قرارداد لحاظ و امکانات و منابع مورد نیاز برای انجام اقدامات کنترلی و پیشگیرانه مرتبط با ایمنی حسب مورد توسط طرفین تأمین گردد.
ماده ۹- در هنگام عقد قرارداد لازم است هزینههای مربوط به امور ایمنی در قرارداد لحاظ نموده و پیمانکار/ مقاطعه کار از ابتدای قرارداد با نظارت کارفرما/ مقاطعه دهنده موظف به اجرای آن میباشد.
ماده ۱۰- کارفرما/ مقاطعهدهنده باید نظارت لازم برای اخذ گواهینامه آموزشهای مورد نیاز در زمینههای ایمنی از طریق مراجع صلاحیتدار به کارگران تحت پوشش پیمانکاران/ مقاطعه کاران اصلی و فرعی را با توجه به نوع فعالیت، مطابق با آیین نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان بعمل آورد.
تبصره ۱- آموزش ایمنی کارفرمایان، حداقل برای مدیرعامل یا یکی از اعضای هیئت مدیره پیمانکار/ مقاطعه کار (برای پیمانکاران دارای شخصیت حقوقی) و برای شخص پیمانکار (دارای شخصیت حقیقی) الزامی میباشد.
تبصره ۲- با توجه به نوع و میزان مخاطرات محیط کار، کارگران تحت پوشش پیمانکاران/ مقاطعه کاران باید دورههای آموزش تخصصی اعلامی از سوی معاونت روابط کار را از طریق مجریان ذیصلاح طی نمایند.
تبصره ۳- آموزش عمومی، تخصصی و بازآموزی کارگران تحت پوشش پیمانکار/ مقاطعه کار، با فرجه زمانی حداکثر ۶ ماه (شش ماه)، از زمان شروع پیمان، متناسب با نوع فعالیت و شرایط کار برای آن دسته از کارگران و پیمانکارانی که دورههای آموزشی مورد نظر را طی نکرده اند؛ الزامی است.
تبصره ۴- در خصوص پیمانهای با مدت زمان کمتر از ۶ ماه (شش ماه)، پیمانکار (مقاطعه کار)، ملزم به اجرای آموزش عمومی و تخصصی کارگران تحت پوشش در مدت زمان پیمان میباشد.
ماده ۱۱- هرگاه صاحب کار اجرای کلیه عملیات پیمان را از ابتدا تا پایان کار به یک پیمانکار/مقاطعه کار محول نماید، پیمانکار/ مقاطعه کار مسئول اجرای کلیه مقررات مرتبط با حفاظت فنی و ایمنی در کارگاه خواهد بود.
ماده ۱۲- هرگاه پیمانکار/ مقاطعهکار اصلی با موافقت مقاطعه دهنده، اجرای قسمتهای مختلف عملیات پیمان را مطابق مفاد قراردادی به پیمانکار/ مقاطعهکار یا پیمانکاران/ مقاطعه کاران فرعی دیگر محول نماید، هر پیمانکار/ مقاطعه کار فرعی در محدوده پیمان خود مسئول اجرای کلیه مقررات مرتبط بوده و پیمانکار/ مقاطعه کار اصلی مسئول نظارت و ایجاد هماهنگی بین آن ها خواهد بود.
ماده ۱۳- پیمانکار/ مقاطعهکار ملزم است در صورت وقوع حوادث، با هماهنگی مقاطعه دهنده، نسبت به اعلام و ثبت در سامانه حوادث ناشی از کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اقدام نماید.
ماده ۱۴- پیمانکار/ مقاطعهکار موظف است مستندات لازم در خصوص مدیریت ریسک ایمنی محیط کار پیمان خود مطابق با آیین نامه مصوب شورای عالی حفاظت فنی در پروژههای فعال خود را تهیه، ثبت و بایگانی نموده و در زمان بازرسی به بازرس کار ارائه نماید.
ماده ۱۵- پیمانکار/ مقاطعهکار موظف است تجهیزات و لوازم ایمنی متناسب با نوع کار را تهیه نماید و در اختیار کارگران قرار دهد.
ماده ۱۶- کارفرما/ مقاطعهدهنده و پیمانکار/ مقاطعه کار موظفند اقدامات لازم در خصوص اجرای ماده ۸۷ قانون کار را حسب مورد بعمل آورند.
ماده ۱۷- پیمانکار/ مقاطعهکار باید وفق آیین نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار نسبت به معرفی مسئول حفاظت فنی اقدام نماید.
ماده ۱۸- در صورتـی که اقدام لازم از سوی کارفـرمایان/ مقاطعـه دهنـدگان و پیمانکاران/ مقاطعه کاران نسبت به معرفی و ثبت اطلاعات مربوط به پیمانکاران/ مقاطعه کاران در سامانه بعمل نیاید، حسب مورد مشمول مقررات فصل یازدهم قانون کار خواهند شد.
نظارت و بازرسی
ماده ۱۹- انجام نظارت و بازرسی از پروژههای فعال پیمانکاران از جنبه رعایت آیین نامه ها و دستورالعملهای حفاظت فنی مصوب شورای عالی حفاظت فنی پس از ثبت نهایی اطلاعات و شروع فعالیت پیمانکاران/ مقاطعه کاران برای راستی آزمایی مدارک و مستندات پیمان/قرارداد از سوی اداره کار محل انجام خواهد شد؛
تبصره- در صورت عدم انجام مدیریت ریسک ایمنی محیط کار و کلیه موضوعات مرتبط با آیین نامههای حفاظت و بهداشت کار، صدور ابلاغیه به پیمانکار/ مقاطعه کار و نیز کارفرما/ مقاطعه دهنده با فرجه زمانی از سوی اداره کار محل انجام میپذیرد.
ماده ۲۰- بررسی مستندات پروندههای الکترونیکی ثبت شده در سامانه با توجه به پیمانهای فعال در سطح کشور بر اساس خوداظهاری پیمانکار و ارجاع آن به اداره کار محل مربوطه بر اساس موقعیت مکانی پیمانهای فعال در کشور انجام میپذیرد.
تبصره- فرآیند و شیوه ارجاع مستندات الکترونیکی به اداره کار محل پروژه در پیوست شماره دو آیین نامه لحاظ میشود.
ماده ۲۱- اداره کل بازرسی کار بر مبنای گزارشات و ارزیابی عملکرد ایمنی پیمانکاران/ مقاطعه کاران و شاخصهای تدوینی همچون وجود ساختار سازمانی و تشکیلات ایمنی از جمله وجود کمیتههای حفاظت و بهداشت کار، نرخ حوادث ناشی از کار، سرانه آموزش ایمنی، مستندات ارزیابی ریسک، تعداد پیمانهای فعال و عوامل موثر در ارتقای فرهنگ ایمنی، میتواند نسبت به تهیه فهرست پیمانکاران برتر در حوزه ایمنی و معرفی آنان از طریق سامانه اقدام نماید.
این آیین نامه مشتمل بر ۲۱ ماده و ۸ تبصره و دو پیوست به استناد مواد (۸۵) و (۸۶) قانون کار جمهوری اسلامی ایران در یکصد و نود و پنجمین جلسه شورای عالی حفاظت فنی در تاریخ ۱۴۰۴/۰۴/۳۱ تدوین و در تاریخ ۱۴۰۴/۰۷/۰۹ به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده است و جایگزین آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری مصوب ۱۳۸۹/۰۳/۰۵ و دستورالعمل اجرایی موضوع ماده (۲) آن آیین نامه، مصوب ۱۳۹۷/۰۷/۲۱، میشود.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس شورای عالی حفاظت فنی- احمد میدری
پیوستهای آیین نامه
پیوست شماره یک : اطلاعات مورد نیاز پیمانکار برای ثبت در سامانه
۱- نام شخص حقیقی/ حقوقی پیمانکار؛
۲- شماره شناسنامه و کد ملی پیمانکار؛
۳- شماره و تاریخ ثبت و شناسه ملی شرکت (حقوقی)؛
۴- کد کارگاه بیمه شده (دفتر مرکزی) ویژه اشخاص حقوقی؛
۵- نشانی پستی معتبر دفتر مرکزی پیمانکار؛
تبصره ۱: در صورتی که اشخاص حقیقی فاقد دفتر کار باشند، الزاماً باید نشانی محل سکونت خود را ارائه نمایند؛
تبصره ۲: پیمانکار/ مقاطعه کار موظف است هنگام ثبت نام، نشانی دفتر مرکزی (محل استان ثبت شرکت) را در سامانه مربوطه وارد نمایند و در صورتی که پیمانکار/ مقاطعه کار حقوقی دارای شعبات مختلف در شهرهای سراسر کشور باشد؛ صرفاً نشانی دفتر مرکزی (محل استان ثبت شرکت) را ثبت نماید؛
۶- تلفن ثابت، همراه، دورنگار و پست الکترونیکی پیمانکار؛
۷- زمینه فعالیت پیمانکار؛
۸- تصویر گواهی تائید صلاحیت حرفه ای پیمانکاری از مراجع صلاحیتدار؛
۹- تصویر قرارداد/ پیمان؛
۱۰- آگهی تاسیس شرکت، اساسنامه شرکت و آگهی آخرین تغییرات شرکت (برای اشخاص حقوقی)؛
۱۱- لیست بیمه کارگران شاغل در پروژه فعال؛
۱۲- معرفی مسئول حفاظت فنی بر اساس ماده (۲) آیین نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار؛
۱۳- در صورت وجود، تصویر گواهی آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان در رشته مربوطه وفق مفاد آیین نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان و نیز ارزیابی ریسک و اقدامات مرتبط با ایمنی در کلیه پیمانهای فعال.
پیوست شماره دو: فرآیند و برنامه زمان بندی و اجرای آیین نامه ایمنی
امور پیمانکاری بر اساس توالی زمانی وظایف
مرحله ۱: پیش از عقد قرارداد و بلافاصله پس از آن
شروع فرآیند
کارفرما/مقاطعه دهنده:
اقدام: تمهیدات لازم در محیطهای کاری را قبل از اعطای پیمان/قرارداد در نظر گرفته و ساختارهای مورد نیاز را فراهم مینماید.
اقدام: هزینههای مربوط به امور ایمنی را در متن قرارداد لحاظ نموده و پیمانکار/ مقاطعه کار از ابتدا با نظارت کارفرما موظف به اجرای آن میباشد.
اقدام: قرارداد خود را با پیمانکار/ مقاطعه کار به نحوی منعقد مینماید که در آن پیمانکار متعهد گردد که تمامی مقررات قانون کار و آیین نامههای مربوط به این قانون را در مورد کارگران خود اعمال نماید.
اقدام: مشخصات پیمانکاران/ مقاطعه کاران و موضوع پیمان فعال خود را در سامانه، حداکثر طی یک هفته پس از عقد قرارداد پیمان درج نمایند.
پیمانکار/مقاطعه کار:
اقدام: اطلاعات و مشخصات مورد نیاز را در سامانه حداکثر طی یک ماه پس از عقد قرارداد درج مینماید.
توجه: در صورت عقد پیمان/قرارداد جدید نیز، پیمانکار موظف است نسبت به ثبت اطلاعات خود در سامانه اقدام نماید.
اقدام: از ابتدای قرارداد با نظارت کارفرما/ مقاطعه دهنده، پیمانکار/ مقاطعه کار موظف به اجرای هزینههای مربوط به امور ایمنی است.
اقدام: باید وفق آیین نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار نسبت به معرفی مسئول حفاظت فنی اقدام نماید. (در صورتی که کارگاه مشمول آیین نامه حفاظت فنی و بهداشت کار باشد).
مرحله ۲: در طول اجرای پروژه
کارفرما/ مقاطعه دهنده:
اقدام: با توجه به قوانین و آیین نامههای موجود، مفاد قرارداد و ابلاغیههای صادره از سوی بازرسان کار، بر عملکرد ایمنی کلیه پیمانکاران/مقاطعه کاران خود نظارت مینماید.
اقدام: نظارت لازم برای اخذ گواهینامه آموزشهای مورد نیاز در زمینههای ایمنی را از طریق مراجع صلاحیت دار به کارگران تحت پوشش پیمانکاران اصلی و فرعی، با توجه به نوع فعالیت، مطابق با آیین نامه ایمنی آموزش کارفرمایان، کارگران و کارآموزان به عمل آورد.
تصمیم: آیا پیمان با مدت زمان کمتر از ۶ ماه است؟
اگر بله:
اقدام(پیمانکار/ مقاطعه کار): پیمانکار ملزم به اجرای آموزش عمومی و تخصصی کارگران تحت پوشش در مدت زمان پیمان میباشد.
اگر خیر (پیمان ۶ ماه (شش ماه)، یا بیشتر است):
اقدام (پیمانکار/ مقاطعه کار): آموزش عمومی، تخصصی و بازآموزی کارگران تحت پوشش و نیز خود پیمانکار، با فرجه زمانی حداکثر ۶ ماه (شش ماه)، از زمان شروع پیمان، متناسب با نوع فعالیت و شرایط کار برای آن دسته از کارگران و پیمانکارانی که دورههای آموزشی مورد نظر را طی نکرده اند، الزامی است.
اقدام (پیمانکار/ مقاطعه کار): (آموزش ایمنی کارفرمایان، حداقل برای مدیرعامل یا یکی از اعضای هیئت مدیره پیمانکار/ مقاطعه کار (برای پیمانکاران دارای شخصیت حقوقی) و برای شخص پیمانکار (دارای شخصیت حقیقی) الزامی میباشد.)
پیمانکار/ مقاطعه کار (اصلی و فرعی):
اقدام: کلیه قوانین و مقررات، آیین نامه ها و دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشتی کار را در مدت زمان انجام کار و محدوده عملیات پیمان رعایت نمایند.
اقدام: مستندات لازم در خصوص مدیریت ریسک ایمنی (شامل شناسایی، ارزیابی، کنترل و بازنگری) را تهیه، ثبت و بایگانی نموده و در زمان بازرسی به بازرس کار ارائه نماید.
اقدام: تجهیزات و لوازم ایمنی متناسب با نوع کار را تهیه نماید و در اختیار کارگران قرار دهد.
اقدام (مشترک با کارفرما): اقدامات لازم در خصوص اجرای ماده ۸۷ قانون کار را حسب مورد به عمل آورند.
تصمیم: آیا صاحب کار، اجرای کلیه عملیات پیمان را کلاً به یک پیمانکار محول نموده است؟
اگر بله:
اقدام (پیمانکار/مقاطعه کار): مسئول اجرای کلیه مقررات مرتبط با حفاظت فنی و ایمنی در کارگاه خواهد بود.
اگر خیر (پیمانکار اصلی با موافقت مقاطعه دهنده، قسمت هایی را به پیمانکاران فرعی محول کرده است):
اقدام (پیمانکار اصلی): مسئول نظارت و ایجاد هماهنگی بین پیمانکاران فرعی خواهد بود.
اقدام (پیمانکار فرعی): در محدوده پیمان خود مسئول اجرای کلیه مقررات مرتبط خواهد بود.
مرحله ۳: نظارت و بازرسی
پیمانکار/ مقاطعه کار:
اقدام: در صورت وقوع حوادث، با هماهنگی مقاطعه دهنده، نسبت به اعلام و ثبت در سامانه حوادث ناشی از کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اقدام نماید.
کارفرما/مقاطعه دهنده:
اقدام: با پیمانکار برای اعلام و ثبت حوادث هماهنگی میکند.
اداره کل استان:
اقدام: بررسی پروندههای مستندات الکترونیکی ثبت شده در سامانه و ارجاع آن به بازرس کار شهرستان مربوطه بر اساس موقعیت مکانی پیمانهای فعال در کشور.
بازرس کار اداره کار استان:
اقدام: انجام نظارت و بازرسی از پروژههای فعال پیمانکاران از جنبه رعایت آیین نامه ها و دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشت کار پس از ثبت نهایی اطلاعات و راستی آزمایی مدارک و مستندات پیمان/قرارداد.
تصمیم: آیا عدم انجام شناسایی خطرات، ارزیابی ریسک، تدوین برنامه مدیریت ایمنی محیط کار، آموزش ها، درخواست فهرست تجهیزات حفاظت فنی و کلیه موضوعات مرتبط با آیین نامههای حفاظت و بهداشت کار مصوب شورای عالی حفاظت فنی مشاهده شده است؟
اگر بله:
اقدام: صدور ابلاغیه به پیمانکار/ مقاطعه کار و نیز کارفرما/ مقاطعه دهنده، برای انجام وظایف.
اگر خیر:
(ادامه فرآیند نظارت معمول)
مرحله ۴: ضمانت اجرا و بهبود مستمر
اداره کل بازرسی کار:
اقدام: نظارت و رسیدگی به گزارشات مرتبط با موضوع این آیین نامه و گزارشات واصله.
تصمیم: آیا اقدام لازم از سوی کارفرمایان/مقاطعه دهندگان و پیمانکاران/مقاطعه کاران نسبت به معرفی و ثبت اطلاعات مربوط به پیمانکاران/مقاطعه کاران در سامانه به عمل نیامده است؟
اگر بله:
اقدام: حسب مورد مشمول مقررات فصل یازدهم قانون کار خواهند شد.
اقدام: بر مبنای گزارشات و ارزیابی عملکرد ایمنی پیمانکاران و شاخصهای تدوینی (مانند ساختار ایمنی، نرخ حوادث ناشی از کار، سرانه آموزش، ارزیابی ریسک، کمیته حفاظت و بهداشت کار، عوامل موثر در ارتقاء فرهنگ ایمنی)، میتواند نسبت به تهیه فهرست پیمانکاران برتر در حوزه ایمنی و معرفی آنان از طریق سامانه اقدام نماید.
معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی- پروانه رضائی بختیاری